Comparto a miña ponencia nas xornadas de Arteixo Innovación 2018 do pasado mes de maio.
Día da Ciencia na Rúa: cúpulas de Leonardo
O vindeiro 5 de maio terá lugar o XXIII Día da Ciencia na Rúa. Nesta ocasión presentamos, entre outras actividades, un proxecto colaborativo de impresión 3D. Queremos construír cúpulas autoportantes de Leonardo a partir das pezas unitarias que aporten todas as persoas que desexen participar.
Anímaste? Só tes que descargar o arquivo e imprimilo. Esperámoste!!!
Día da Muller e a Nena na Ciencia
A imaxe inmortaliza os asistentes ao Congreso Solvay de 1927, probablemente a fotografía máis famosa da historia da Ciencia. Einstein, Schrödinger, Dirac, Bohr, Pauli, Heisenberg, Lorentz, Bragg, de Broglie,… todos eses nomes que nos ocompañaron durante anos e anos de estudo, están presentes. Outro feito é salientable ao lado da notoriedade dos participantes: a case nula cota feminina, representada en exclusiva por Maria Sklodowska, quen escolleu o nome do seu home para asinar a súa investigación como Marie Curie.
A día de hoxe todavía é necesario fixar unha data no almanaque, o 11 de febreiro, para recordarmos que as mulleres temos un papel relevante e imprescindible no desenvolvemento da Ciencia e da Tecnoloxía.
Figuras como Rosalind Franklin, Maria Sklodowska-Curie ou Ada Lovelace constitúen a proba de que é posible saír adiante, mesmo cando as condicións son tremendamente desfavorables. Pero as nenas de hoxe precisan de referencias actuais, e iso é responsabilidade das mulleres de hoxe.
Queremos que as nosas alumnas sexan enxeñeiras, arquitectas, físicas, informáticas, matemáticas, químicas ou biólogas, se así o desexan. De nós depende fornecer o apoio necesario para que teñan a oportunidade de desenvolver todo o seu potencial en disciplinas STEM, e que chegue o momento no que o 11 de febreiro sexa simplemente o día que vén tras o 10 de febreiro.
OSHW 2017
Vai quedando menos para o OSHWDem 2017, o evento maker que terá lugar o 11 de novembro na Domus (Coruña). Non podes perdelo!!!
Fai clic na imaxe se queres coñecer a este polbo…
Escribepuerto 888 35
Tede coidado, se practicades a arqueoloxía acaban aparecendo vellos tesouros que che lembran cantísimos anos levas xa dando clase. Estaba de cacharreo no taller cando atopei unha caixa co rótulo CABLE PARALELO e lembrei eses primeiros anos nos que faciamos control de dispositivos programando directamente o porto paralelo, sen controladora.
Dende o contorno de programación MSWLogo, era posible activar e desactivar 8 pines de datos e con iso, os actuadores conectados a eles. Normalmente entregaba a cada grupo un cable paralelo sen conector nun dos extremos, polo que a primeiro que tiñan que facer era identificar cada un dos cables realizando unha proba de continuidade co polímetro.
A imaxe é dun proxecto do curso 2005-06, a primeira vez que tiven a oportunidade de dar clase en 4º de ESO.
Eclipses
Como se produce unha eclipse lunar? E unha eclipse solar? Por que non vemos eclipses todos os meses? Aquí vos deixo un vídeo de Borja Tosar dando resposta a estas preguntas.
Tomando medidas XX: Odómetro
Un odómetro é un instrumento de medida que na súa versión máis simple, está formado por unha roda e un soporte. O seu funcionamento baséase na relación existente entre o radio e o perímetro dunha circunferencia, e permite determinar unha distancia sen máis que contar o número de voltas que dá a roda. Por suposto, existen modelos moito máis complexos nos que a conta se realiza de forma automática e cunha elevada precisión.
As aplicacións deste invento que adoita atribuírse a Arquímedes son diversas, por exemplo, nos velocímetros dos vehículos. Hoxe atopei unha versión portable en KickStarter que me parece un bo exemplo de deseño e funcionalidade:
Sóbranche 10 minutos ao final de clase?
Que facemos neses minutos que quedan antes de que toque o timbre? Aquí van 10 propostas:
- Dispón dunha área de xogos onde engadir elementos que estean relacionados coa materia, e tamén os que o alumnado vaia propoñendo. Uns minutos de xogo relaxado poden ser un gran incentivo á hora de realizar as tarefas propostas para a sesión.
- Ten sempre no taller diferentes montaxes listas para mostrar: circuítos pneumáticos, circuítos electrónicos, robots programados, mecanismos,… Non importa que sexan relativos a contidos doutro nivel porque non se trata de explicalos en profundidade, só de mostrar o seu funcionamento e fomentar as preguntas por parte do alumnado. Tamén podes empregar proxectos de cursos anteriores.
- Aproveita para falar co alumnado e recoller as súas suxestións, propostas de mellora, peticións,… É moi importante implicalos na toma de decisións: organización das sesións da semana, elección de proxectos, realización de prácticas,…
- Repasa para todo o grupo esas operacións básicas sobre as que tes que volver unha e outra vez: cambiar o pelo a unha segueta, cambiar a broca do trade, suxeitar unha peza cun sarxento, marcar unha peza de madeira a escuadro,…
- Repasa o nome das diferentes ferramentas que tes nos paneis do taller (a ser posible, en varias linguas) explicando para que serve cada unha delas e como se usa.
- Introduce ferramentas de uso menos frecuente: cepillo de carpinteiro, calibre, botador, ingletadora,…
- Explica por que a pistola termoencoladora debe deixarse sempre de pé, apoiada sobre o estribo, e que sucede cando se deixa tumbada. Cando unha pistola termoencoladora se estropea, aproveito para abrila e mostrar toda a cola que hai fóra da cámara de fundición.
- Realiza unha pequena práctica de corte e dobrado de cartón con coitela. Podes facer esta actividade con todo o grupo ou dispoñer varias prácticas pequenas para realizar en paralelo.
- Insiste nas normas de seguridade do taller. Estas poden estar á vista dentro da aula para referirnos a elas de forma rápida cando sexan incumpridas.
- Utiliza os obxectos do taller e os proxectos de cursos anteriores para facer exercicios de despece e de representación mediante vistas.
Antares
Aproveita as noites de verán para observar o ceo! Podes utilizar Stellarium para preparar a túa observación durante o día e posteriormente localizar os obxectos.
Na imaxe vemos Saturno e Escorpio. No corazón do escorpión destaca Antares, o rival de Marte (Ares). Esta superxigante vermella atópase a uns 550 anos luz, o que significa que a luz que nos chega dela comezou a súa viaxe aproximadamente a mediados do século XV.
Ciencia + Tecnoloxía 